قلعه رودخان نام قلعهای تاریخی متعلق به دوران سلجوقی در ۲۰ کیلومتری جنوب غربی شهر فومن در استان گیلان است. این قلعه با ۲٫۶ هکتار مساحت بر فراز ارتفاعات روستای رودخان قرار دارد.دیوار قلعه ۱۵۰۰ متر طول دارد و در آن ۵ برج قرار گرفته شده است.
در دورهٔ سلجوقیان این قلعه تجدید بنا شده و از پایگاههای مبارزاتی اسماعیلیان بوده است. بر روی سردر ورودی آن درج شده است که این قلعه در سال ۹۱۸ تا ۹۲۱ هجری قمری برای سلطان حسامالدین امیردباج بن امیر علاءالدین اسحق تجدید بنا شده است. این کتیبه در موزهٔ گنجینهٔ رشت نگهداری میشود.
این قلعه در ارتفاعی بین ۶۶۵ تا ۷۱۵ متر از سطح دریا واقع شده است.قلعه رودخان در20 كيلومتري جنوب شرقي فومن از دهستان گورابپس در بخش مركزي شهرستان فومن قرار دارد.ارتفاع اين قلعه بين 655 تا 715 از سطح دريا در خط الراس يكي از ارتفاعات منطقه واقع شده است.
در سمت راست قلعه، رودخانهاي به همين نام قرار دارد كه از ارتفاعات سرچشمه گرفته و آب آن از جنوب به شمال در جريان است.
علاقهمندان به ديدن قلعه بعد از عبور از شهر فومن، پس از گذشتن از روستاهاي گشت , كر و محله، گشت رودخان، سياهكش، گورابپس، ملسكام و سعيدآباد به روستاي قلعه رودخان رسيده و پس از گذشتن از حيدرآلات و طي سه كيلومتر جاده خاكي وارد اراضي پارك جنگلي قلعه رودخان شده و بايد مسير 5/1 كيلومتري صعود تا محل قلعه را از راه پله احداث شده, عبور كنند.
گفتني است, قلعه رودخان از دو بخش تشكيل شده است, قسمت ارگ يا شاه قلعه در دو طبقه و از آجر ساخته شده كه در قسمت غربي اين بنا واقع است, قلعه كلا داراي دو ارگ شانزده قراول خانه است.
در ورودي يا دروازه قلعه شمالي است و در دو طرف آن دو برج توپر بسيار عظيم ساخته شده است و بر بالاي دروازه اصلي، كتيبهاي نصب شده بود كه اين كتيبه در حال حاضر در موزه رشت نگهداري ميشود و مضمون كتيبه به شرح زير است:
هرگونه درجه تغيير نيافته 180000؟ دانا چون هر دشمن خوي هرزه جوي ......... خويش اظهار كند و عهد ......... بقيه متلاشي شده است.
خاطرنشان ميشود: قبلا چشمه آبي كه منبع اصلي آب قلعه بود، در حياط قلعه ديده ميشد و معروف است كه اين آب را با گنگ از ييلاق زردخوني آوردهاند. اين چشمه پس از زلزله سال 1369 گيلان خشك ؛ اما بعدها بهوسيله ميراث فرهنگي گيلان احيا شده است.
قسمت دوم قلعه، قسمت نظامي يا قورخانه است كه در قسمت شرقي قلعه رودخان قرار دارد.
از وجوه جالب توجه در معماري قلعه رودخان كاربرد طاقهاي جناغي و انواع مختلف آن و نيز طرحهاي آجركاري و سنگ چيني است كه نشان از دقت نظر سازندگان آن دارد.
گفتني است, با توجه ويژه كار گروه گردشگري گيلان به اهميت و جايگاه مهم بناي قلعه رودخان و نقشه آن در ايجاد يك قطب بزرگ گردشگري در استان همزمان با فعاليتهاي اداره كل ميراث فرهنگي گيلان زمينه حضور و سرمايهگذاري بخش خصوصي در پارك جنگلي قلعه رودخان فراهم شده, به طوري كه پيش طرح ايجاد تاسيسات اقامتي و پذيرايي در محدوده پارك جنگلي قلعه رودخان ارايه و نظر به ويژگيهاي استثنايي بناي قلعه رودخان و طبيعت بسيار زيبا و جذاب آن با اقوامهاي هماهنگ سازمانها و ادارات دولتي نظير منابع طبيعي، محيط زيست، راه و ترابري و ميراث فرهنگي و گردشگري در آينده نزديك قلعه رودخان محيط پيرامون آن به يكي از قطبهاي مهم گردشگري در كشور تبديل خواهد شد.
تمامی مطالب و تصاویراز: Iran Art News
بیشتر از: قلعه ی رودخان